مهارت حل مسئله

مهارت حل مسئله

حل مسئله مهارتی است که شما می توانید در هنگام برنامه ریزی برای مقابله با مسائل زندگی از آن استفاده کنید. استفاده از روش های حل مسئله موجب افزایش اعتماد به نفس شما می شود. زمانی بدانید که از مهارت های حل مسئله ی خوبی برخوردارید، احساس توانمندی و تسلط شما تقویت می شود. همچنین مهارت های موثر حل مسئله با سازگاری شخصی خوب ارتباط دارد.  محققان دریافتند که افرادی که با موفقیت مسائل زندگی خود را حل می کنند به این واقعیت واقفند که غلبه بر مسائل زندگی مستلزم تلاش و کوشش شخصی است.

ابتدا پیش از پرداختن به مراحل و گام های فرآیند حل مسئله ، سه نکته مهم را عنوان می کنم:

  1. اغلب افرادی که احساس درماندگی و ناتوانی می کنند ، به دلیل این اسنت که به طور انعطاف ناپذیری تنها از یک راه حل برای مسائل مختلف زندگی استفاده می کنند. وقتی این راه حل موثر واقع نمی شود ، آنها راه حل های دیگر را امتحان نمی کنند. واضح است که اگر ما نتوانیم چیزی را با چکش محکم کنیم ، احتمالا متوسل به پتک راه حل بهتری نخواهد بود . با این حال وقتی ما در زندگی روزمره مان با چالش ها و مسائلی روبرو می شویم ، اغلب این حقیقت را از یاد می بریم.
  2. دومین نکته که باید توجه کنیم این است که گاهی استفاده از یک راه حل جدید و کاملا متفاوت در برخورد با مسائل زندگی بسیار سودمند است، این امر به خصوص در برخورد با دیگران بسیار سودمند است. بنابراین پس از این هرگاه در تلاش برای حل مسئله ای در ارتباط با افراد دیگر ناتوان شدید ، به یک کار غیر منتظره دست بزنید. البته نه خطرناک و مضر! به خاطر داشته باشید که بهترین مسئله حل کننده ها، خلاقند و از زوایای مختلف (ادراک متفاوت) به مسئله نگاه می کنند و به آن می پردازند.
  3. حل مسئله نیازمند اتخاذ رویکردی فعال و نه منفعلانه است. دو سبک مقابله ای که در برخورد با مسائل زندگی زیاد مفید نیستند، عبارتند از: پاسخ سرکوبگرانه و واکنشی و شتاب زده است.

مثال پاسخ سرکوبگرانه: به جای صرف وقت برای حل مسئله، به کارهای دیگری پرداختن که به مسئله هیچ ارتباطی ندارد

یا از تفکر درباره مسئله اجتناب ورزیدن

مثال پاسخ واکنشی: اقدام سریع قبل از حادتر شدن مسئله، و استفاده از تجربیات قدیمی برای حل مسئله جدید

” درباره مسائل بیشتر فکر کردن و بر قسمت هایی زیاد تاکید نمودن.”

۵ گام تا حل مسئله:

  • ادراک خویشتن:

ابتدا این باور و درک را در خود بپرورانیم که ” من می توانم مسئله را حل کنم” اگر می خواهید مسئله گشای موفق باشید بایستی مسئله را بخشی از زندگی تلقی کنید و بپدیرید که مقابله منطقی و آرام با چالش ها مهمتر و بهتر از برخورد تکانشی و بدون فکر با مشکلات است. برای ایجاد نگرش حل مسئله ای در خود، باید بتوانید به خودتان بگویید : “بخشی از زندگی من مواجه با مسئله شده است، وقتی با مسئله ای مواجه می شوم باید آرام و خونسرد باشم و برای انتخاب بهترین راه حل ممکن بر مهارت های حل مسئله خود تکیه کنم.”

  • تعریف مسئله:

اولین کار بعد مواجهه شدن با چالش یا مسئله ، شناخت دقیق مسئله است. مسائل و تعارضات اساسی را مشخص و سپس فهرستی از اهداف خود را تهیه کنید. در این مرحله از حل مسئله، افراد حامی نظیر دوستان و اعضای خانواده می توانند با ترغیب شما برای اتخاذ نگرشی عینی و در نظر گرفتن تمامی جنبه های مسئله مفید و موثر واقع شوند.

  • تهیه فهرستی از راه حل های مختلف:

می توانید از طریق تکنیک طوفان مغزی تمامی راه حل های ممکن را مشخص کنید. شما باید برای ایجاد طرح ها و برنامه های خوب انعطاف پذیر باشید. قبل از انتخاب یک شیوه عمل، بهتر است که تمام راه حل های احتمالی را برررسی کنید. هر طرح احتمالی را که مناسب تر است یادداشت کنید. سعی کنید خلاق باشید و تا آنجا که می توانید راه حل های زیادی را مطرح کنید ، به این ترتیب شما عقاید و ایده های زیادی را در اختیار خواهید داشت که می توانید از طریق آنها اقدام کنید. البته می توانید از حامیان خود جهت اخذ راه حل از طریق بارش فکری نیز کمک بگیرید. اینگونه شما از چسبیدن به یک روش ثابت رهایی خواهید یافت و به دنبال خلق راههای جدید خواهید بود.

پس از سه گام مذکور اکنون آماده اید تا درباره یک شیوه کار نصمیم بگیرید. اگر از مسائلی که پیش رو دارید شناخت کامل داشته باشید، تصمیم گیری بسیار ساده و آسانتر خواهد بود. برای این کار نگاهی اجمالی به پاسخ های احتمالی تان بیاندازید، کدام یک عملی تر و امکان پذیرتر است؟ پس از انتخاب مناسب ترین پاسخ ، نتایج احتمالی آن را پیش بینی کنید. به یاد داشته باشید که در بیشتر موقعیت ها فقط یک راه حل درست وجود ندارد. پاسخ های ما به چالش های زندگی دارای نقاط قوت و ضعف هستند. اگر اولین انتخاب شما موثر واقع نشد باید انعطاف پذیر بوده و طرح های دیگر را بیازمائید.

  • امتحان کردن راه حل انتخابی:

اگر راهکاری که برای حل مسئله انتخاب کرده اید موفقیت آمیز بود چه بهتر، در غیر اینصورت ، باید مراحل حل مسئله را مجددا مرور کنید . آیا مسئله را به درستی شناسایی نموده اید؟ آیا تمام راه حل های ممکن را در نظر گرفته اید؟ شما باید پذیرای همه راه حل ها باشید و همیشه به خاطر داشته باشید که یک مشکل گشا هستید.

مثالی از تمرکز اشتباهی روی راه حل یک مسئله:

هنگامی ‌که ناسا برنامه فرستادن فضانوردان به فضا را آغاز کرد، با مسئله کوچکی روبرو شد. آنها دریافتند که خودکارهای موجود در فضای بدون ‌جاذبه کار نمی‌کنند. (جوهر خودکار به سمت پایین جریان نمی‌یابد و روی سطح کاغذ نمی‌ریزد.) برای حل این مسئله آنها شرکت مشاورین اندرسون را انتخاب‌کردند. تحقیقات بیش‌از یک دهه طول‌کشید، ۱۲میلیون دلار صرف شد و در نهایت آنها خودکاری طراحی کردند که در محیط بدون جاذبه می‌نوشت، زیر آب کار می‌کرد، روی هر سطحی حتی کریستال می‌نوشت و از دمای زیرصفر تا ۳۰۰ درجه‌ سانتیگراد کار می‌کرد.

روس‌ها راه‌حل ساده‌تری داشتند: آنها از مداد استفاده کردند!

این داستان مصداقی برای مقایسه دو روش در حل مسئله است.

تمرکز روی مسئله(نوشتن در فضا) یا تمرکز روی راه‌حل(نوشتن در فضا با خودکار).

برگرفته از کتاب: مهارتهای زندگی کریس ال. کلینه مترجم: دکتر شهرام محمدخانی

جهت مطالعه بیشتر می توانید به سایت های متمم و توان درمان مراجعه کنید.

پاسخی بگذارید

بستن منو
×
×

سبد خرید