مهارت درست و موثر تصمیم گیری

مهارت درست و موثر تصمیم گیری

تصمیم گیری چیست؟

واقعیت این است که در طول یک شبانه روز در موقعیت های بسیار زیاد تصمیم گیری قرار می گیریم که ممکن است از خیلی از آن موقعیت ها آگاه نباشیم و گاها بعضی از موضوعات به شکل عادت تصمیم گیری برایمان رخ بدهد. در طول روز ممکن است در بین دوراهی ها یا چند راهی هایی قرار بگیریم که مجبور باشیم از بین آنها یکی را انتخاب کنیم، یعنی باید تصمیم بگیریم. گاهی اوقات آنقدر شرایط مهلک و حیاتی ممکن است باشد که تصمیم ما باعث موفقیت یا شکست مان شود. برای همین باید بتوانیم مهارت تصمیم گیری درست را یاد بگیریم و از آن در زندگی به نفع خود استفاده کنیم. اجازه دهید برای روشن تر شدن موضوع چند مثال عنوان کنم.

 تجسم کنید صبح ساعت تان را روس ساعت ۵ کوک کرده اید. به محض به صدا در آمدن آلارم ساعت تان برای بیداری شما اولین تصمیم خود را قرار است که بگیرید آیا دکمه اسنوز یا چرت ساعت را بزنم یا خاموش کنم و از جایم برخیزم یا خاموش کنم و به خوابم ادامه دهم. با هر تصمیمی بلاخره روزتان آغاز می شود. تصمیم بعدی ممکن است به محض بیداری و چک کردن گوشی و شبکه های اجتماعی تان رخ دهد. که آیا مثلا پست فلانی را سین کنم و لایک بزنم یا نه؟ جواب بساری را در تلگرام بدهم یا نه بلاکش کنم؟ و یا صبحانه چه بخورم کره و مربا یا نیمرو و املت و یا اصلا چیزی نخورم. ورزش و نرمش کنم یا نه؟ امروز باید به مطب دکتر تماس بگیرم یا فردا و تاریخ دیگری برای دندانپزشکی ام هماهنگ کنم؟ کدام لباسم را بپوشم؟ چه جوری ست کنم؟

خلاصه برای شروع در محل کار هم کلی از تصمیم گیری ها می توان مثال زد و حتی برای هر وعده غذایی نیز همینطور. پس کسی نیست که از فرآیند تصمیم گیری در زندگی در امان باشد و ناچار برای گذراندن ایام بایستی تصمیم هایی گرفته شود تا زندگی جریان یابد. اما آنچه مهم است این است که چگونه باید تصمیم و چه تصمیم هایی گرفته شود؟ در زیر انواع حوزه های تصمیم گیری را برایتان در قالب یک نمودار به نمایش گذاشته ایم.

بدیهی است هر یک از این زمینه‌ها به دانش و تجربه‌ی خاص خود نیازمند هستند.

اما کلیات فرایند تصمیم گیری در همه‌ی آنها تا حد زیادی مشابه است.

  •     همیشه با تعدادی گزینه مواجه هستیم. چون تا زمانی که یک گزینه بیشتر نداریم، عملاً تصمیم گیری معنایی ندارد. مثل زمانی که آلارام بیدارباش ساعت مان در  صبح به صدا در می آید.
  •     همیشه دچار این تردید هستیم که چه زمانی برای تصمیم گیری مناسب است؟ بهتر است اکنون تصمیم بگیرم و یا آن را به تعویق بیاندازم؟ اینکه آیا امروز نوبت دندانپزشکی را هماهنگ کنم یا برای وقتی دیگر برنامه ریزی کنم؟
  •     همیشه ذهن ما در ارزیابی و مقایسه گزینه‌ها گرفتار خطاهای شناختی می‌شود. ناهار غذای کم کالری نوش جان کنم یا یک پرس غذای کته کباب و مخلفات شمال کشور هم کنارش؟
  •     مسئولیت تصمیم گیری خصوصاً در تصمیم های مهم زندگی بسیار بالاست و بسیاری از ما از پذیرش این مسئولیت‌ها ترس داریم. اگر موفق نشوم به من چه می گویند؟ درباره من چه فکری می کنند؟ اگر شکست بخورم چه پیامدها و نتایجی را باید بپذیرم؟
  •     انتخاب کردن با اقدام کردن تفاوت دارد و ممکن است در عین اینکه انتخاب درست را می‌دانیم، در راستای آن اقدام نکنیم. تصمیم می گیرم از فردا از قانون ۹۰، ۹۰ ، ۱ برای محقق شدن رویای شیرینم ” صحبت کردن به زبان انگلیسی به شکل روان و سلیس” اقدام کنم و بعد از یک هفته همه چیز فراموش می شود و رویا هم به گورستان رویاها پیوند می زند.
  •     نمی‌دانیم چه زمانی به منطق استدلالی و چه زمانی به تصمیم گیری شهودی خود (آنچه دلمان می‌گوید) اعتماد کنیم. زمین و زمان می گویند این تصمیم درست است اما پرادایم ها و نگرش های کهنه و بازدارنده از رشد جلوی مان را می گیرند.

بنابراین برای تصمیم گیری درست بایستی مهارت تصمیم گیری را بدانیم. می توانید با مراجعه به لینک زیر اطلاعات گسترده تر و کاملتری را درباره مهارت تصمیم گیری مطالعه کنید.

https://motamem.org/دوره-mba-درس-تصمیم-گیری/

 

چرا گرفتن تصمیم برای ما مشکل است؟

مطمئنا برای شما هم پیش آمده که در شرایطی قرار گرفتید که باید یک تصمیم فوری یا غیرفوری بگیرید اما هرکاری کردید، هرچقدر که فکر کردید نتوانستید و از خود ناامید شدید. نکته مثبت و خوشحال کننده این است که تصمیم گیری یک مهارت هست که مثل مهارت های دیگری که در زندگی نداشتیم مثل” مهارت رانندگی” اما با آگاهی از آن ها و تمرین و تکرار به راحتی از آنها استفاده می کنیم این مهارت را بیاموزیم و کمی بر سرعت تصمیم گیری خود اضافه کنیم و خیلی از مسائل و مشکلات مان را با مهارت تصمیم گیری که یاد می گیریم، حل کنیم.

سه دلیلی را که باعث می شوند در تصمیم گیری دچار مشکل شویم:

۱- عدم آگاهی و نابلد بودن

اولین دلیل این است که ما به درستی نمی دانیم که چطور باید تصمیم بگیریم! ما معمولاً وقتی انجام کاری را بلد نباشیم و مهارت کافی در انجام آن را نداشته باشیم دچار مشکل می شویم و از انجام آن دست می کشیم.

تصمیم گیری مهارت و روش هایی دارد که در ادامه به آنها خواهیم پرداخت.

۲-  ترس از تصمیم گیری

یکی از دلایل بسیار مهم در مورد این که چرا ما تصمیم نمی گیریم، ترس است. زیرا می دانیم که برای هر تصمیمی باید بهایی بپردازیم. برای مثال وقتی من تصمیم می گیرم که باید روزی ۴ ساعت برای محقق شدن رسالتم که نویسندگی است بایستی وقت بگذارم، می دانم که برای این تصمیم باید بهایی بپردازم و این بها همان ساعت هاییر است که باید از خیلی فرصت ها و لذت های لحظه ای بگذرم تا موفق شوم، که اوایل بسیار کار سختی است و اراده بالایی می خواهد.

بنابراین بسیاری از ما ترجیح می دهیم که تصمیم نگیریم و تکلیفمان را با خود روشن نمی کنیم! این یکی از همان دو راهی هایی بود که در ابتدای متن در مورد آن صحبت کردم.

 

۳-  خواستن همه چیز با هم

دلیل بعدی این است که ما همه چیز را با هم می خواهیم! مثلاً هم می خواهیم روزی ۱۲ ساعت بخوابیم، هم روزی ۸ ساعت تفریح کنیم و هم روز به روز ثروتمندتر شویم.

نکته مهم این است که باید این را بپذیریم که موفق شدن در هر زمینه ای بهایی دارد و شاید امکان پذیر نباشد که ما همه چیز را با هم داشته باشیم و باید خواسته های خود را اولویت بندی کنیم.

 

داستانک

در عصر جاهلیت که مردم بت پرست بودند، مرد عربی بود که نخلستان بزرگی از خرما داشت؛ مقداری از بهترین خرماهای خود را به شکل بتی درآورده بود آن وقت خود و خانواده اش به آن بت خرمایی تعظیم می کردند و آن را می پرستیدند.

سال های سال این مرد و خانواده اش به همین منوال زندگی کردند. تا اینکه یکسال خشکسالی آمد و موادغذایی کم شد. به طوری که بعد از مدتی در هیچ خانه ای غذایی برای خوردن پیدا نمی شد. نخلستان ها خشک شدند و مردم به سختی زندگی می کردند، ولی مرد بت پرست با اینکه شرایط سختی را پشت سر می گذاشت حاضر نبود به بت از خرما ساخته شده ی خود دست بزند و مانند قبل به آن احترام می گذاشت.

بعد از مدتی یک روز که گرسنگی به پسر کوچک خانواده فشار آورد پسرک با اینکه می دانست بت خرمایی چقدر برای پدرش مهم است ولی یک خرما برداشت و خورد. روز بعد هم همینطور تا اینکه مرد متوجه شد از پای بت همینطور خرما کم می شود و تصمیم گرفت، بیشتر مراقب باشد تا دزد را بگیرد.

مرد بت پرست یک شب تا صبح کنار بت بیدار ماند و به عبادت پرداخت. صبح ساعتی استراحت کرد و تا بیدار شد دید خرمایی از بت کم شده. فردای آن شب با دقت بیشتری مراقب بت بود ولی تا صبح خبری نشد، تا اینکه صبح خوابش برد و بیدار شد و دید باز هم خرمایی از بت کم شده، بنابراین تصمیم گرفت فرداشب را هم بیدار باشد و صبح خودش را به خواب بزند تا ببیند صبح ها چه کسی می آید و خرما را برمی دارد.

شب سوم را هم بیدار ماند و صبح خودش را به خواب زد دید پسر کوچک خودش آمد، خرمایی از پای بت برداشت و پاورچین پاورچین قصد فرار کردن داشت که مرد از خواب بیدار شد و از پشت بغلش کرد. گفت: چه کار می کنی؟ پسربچه گفت: پدر این خرماها خیلی خوشمزه هستند. چیز دیگری هم برای خوردن نداریم. یک دانه از این خرما بخور خودتان می فهمید و خرما را در دهان پدرش گذاشت. مرد بت پرست که دید فرزندش از شدت گرسنگی خرماها را برمی داشته از طرفی خودش هم مدت ها بود یک چنین خوراکی خوشمزه و شیرینی نخورده بود رو به پسرش کرد و لبخندی زد و گفت: ولی تو نباید از خرمای بت می خوردی؟ پسرش گفت: پدر شما هم از خرمای بت خوردید.

پدر گفت: بله من هم خوردم. ولی ما نباید خدای خودمان را بخوریم. پسرک گفت: پدر شما هم خدا را می خواهید هم خرما را. تازه ما می توانیم این خرماها را بخوریم تا از گرسنگی نمیریم و هروقت این خشکسالی تمام شد و دوباره نخلستان ها پر از خرما شد یک خدای تازه بسازیم. مرد ناگهان از جا بلند شد و گفت: بهترین کار این است که این بت خرمایی را در این شرایط بخوریم. اینجاست که می گویند: هم خرما را خواست هم خدا را!

 

 

 مهارت تصمیم گیری درست  در مدیریت و زندگی

معجزه گری به نام جدول تی

برای تصمیم گیری، از جدول تی استفاده کنیم. یعنی روی کاغذ، مزایا و معایب هر تصمیم را بنویسیم. پس ذهنی نباشد. در اینجا مکتوب بودن خیلی اهمیت دارد.

یک طرف جدول، مزایای آن تصمیم و طرف دیگر جدول، معایب آن تصمیم را بنویسیم.

چون به دنبال یادگیری مکالمه زبان انگلیسی سلیس هستم برای اینکه تصمیم بگیرم در موسسات آنلاین یا کلاس های حضوری کشور هند اقدام کنم، از جدول تی استفاده کردم. در نهایت تصمیم گرفتم به کلاس های آنلاین بسنده کنم. با این روش، ذهنم آرام تر شده چون حالا همه چیز را روی کاغذ نوشته بودم.

به جدول تی وزن بدهید

به هر کدام از آیتم ها وزن بدهید که مثلا این موضوع برام یک واحد مهمه یا سه واحد؟ از صفر تا بی نهایت به نسبت ارزش ها، اولویت ها و داشته هایمان به آن نمره دهیم. چی برام مهم تره؟ کدام نیازم در این تصمیم محفوظ می ماند؟ اولویت من چیه؟

دقت کنید : به ارزش های دیگران نمره می دهیم یا ارزش های خودمان؟

نظم ارزش من است یا دیگری؟ نکند ارزش کس دیگری باشد؟

هشدار: اگر دلیل انجام کاری این است که به خاطر اینکه فلانی خوشش بیاد، یک دام است!

اقدامک:

اگر در زندگی تان فکر می کنید باید تصمیمی بگیرید که تا الان نگرفتید، همین الان با استفاده از جدول T سعی کنید این مشکل را حل کنید و تصمیم نهایی را بگیرید.

هدف را مشخص کنید

یکی از زیباترین قسمت های فیلم «آلیس در سرزمین عجایب»، زمانی است که آلیس از گربه می پرسد که از سمت راست بروم یا از سمت چپ و زمانی که گربه می پرسد کجا می خواهی بروی، آلیس جواب می دهد که نمی دانم! گربه می گوید:

اگر نمی دانی کجا می خواهی بروی، فرقی نمی کند که کدام مسیر را انتخاب کنی!

از اصلی ترین نکات در تصمیم گیری این است که ما اول بدانیم که می خواهیم به کجا برسیم و بعد از آن می توانیم تصمیم بگیریم. متأسفانه اکثر ما اصلاً برایمان مشخص نیست که از زندگی چه می خواهیم. بنابراین هر تصمیمی که بگیریم هیچ فایده ای نخواهد داشت، زیرا نمی دانیم که ما را به هدفمان نزدیک می کند یا دور؟

اقدامک:

همین حالا سه هدف اصلی زندگی خود را بنویسید.

اگر نمی دانید که چطور باید هدف گذاری کنید شاید مطالب لینک های زیر پیشنهاد خوبی باشند:

https://www.bishtarazyek.com/Product/%D9%81%DB%8C%D9%84%D9%85-%D8%B3%D9%85%DB%8C%D9%86%D8%A7%D8%B1-%D9%87%D8%AF%D9%81-%DA%AF%D8%B0%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AD%D8%B1%D9%81%D9%87-%D8%A7%DB%8C

https://motamem.org/دوره-mba-درس-تصمیم-گیری/

آماده پرداخت بهای تصمیم تان باشید.

و در آخر مهم تر از همه نباید فراموش کنیم که هر تصمیمی بهایی دارد و باید حاضر باشیم بهای آن را بپردازیم. باید در زندگی خود اولویت بندی کنیم که چه چیزی برای ما مهم تر است و اولویت بالاتری دارد و بعد با استفاده از روش هایی که در این مقاله مطرح کردم نسبت به انجام هر کدام تصمیم بگیریم.

 

اگر این مقاله برایتان مفید بود لطفا آن را با دوستان خود به اشتراک بگذارید و همچنین اگر توانستید با استفاده از یکی از روش های مطرح شده تصمیمی بگیرید خوشحالم می شوم داستان آن را بشنوم، در قسمت نظرات می توانید بیان کنید.

با اشتیاق باشید.

پاسخی بگذارید

بستن منو
×
×

سبد خرید